Piąty tom udanej serii pióra znanego autora splatających konwencje powieści obyczajowej i detektywistycznej z domieszką innych gatunków. Głównymi bohaterami są jak zwykle sympatyczni: pies Elf oraz jego opiekunowie – Duży, czyli pisarz oraz Młody, jego syn. Tym razem otrzymujemy powieść w klimacie Pana Samochodzika, tyle że chyba od utworów Nienackiego lżejszą. Oto Elf i opiekunowie wyruszają na zaproszenie pewnej bibliotekarki do niedużej miejscowości w okolicach Konina, gdzie Duży ma umówionych kilka spotkań autorskich. Głównymi atrakcjami wyjazdu jest pobyt w starej i odrobinę podupadłej posiadłości, którą bibliotekarce zostawił w spadku ekscentryczny wujek oraz zapowiedziane odczytanie tajemniczego aneksu do jego testamentu. Przy tej okazji do posiadłości zjeżdża się rodzina, która może liczyć na legat: sympatyczny szwagier bibliotekarki (Krzysztof) wraz z zadzierającym nosa, posługującym się wyszukanym językiem synem (Marceli) oraz ciotka Korozja – antypatyczna staruszka, która na dobry humor towarzystwa działa niczym rdza. Odczytanie testamentu wywołuje skandal, okazuje się bowiem, że wujek postanowił sobie, już zza grobu, nieco z rodziny zażartować. Legat jest bardzo cenny, ale ukryty gdzieś na terenie posiadłości, a żeby go znaleźć, trzeba rozwiązać zagadkę przygotowaną przez wujka-ekscentryka; należy tego w dodatku dokonać w określonym, krótkim, czasie, bo inaczej trafi do organizacji charytatywnej. Rozpoczyna się wyścig z czasem, w którym ważną rolę odegrają oczywiście Elf i jego opiekunowie.

Pałasz świetnie łączy satyrę obyczajową i humorystyczne monologi Elfa z dynamiczną, dobrze skonstruowaną, ciekawą i wciągającą, nawet mimo jednego nie do końca rozwiązanego wątku, intrygą dotyczącą skarbu. Humor jest niewymuszony i inteligentny, postacie mają w sobie autentyzm, a wątek dydaktyczny, podany inteligentnie – stanowi on zresztą pochwałę empatii, która pozwala bohaterom przełamać bariery psychologiczne zamkniętego w sobie szkolnego kozła ofiarnego i dać mu szansę, by porzucić emocjonalną skorupę. Trzymająca wysoki poziom poprzednich tomów lektura dla wszystkich miłośników powieści przygodowej z wyższej półki. Polecam. Poprzednio: „Elf i dom strachów” na P 10/14. Książka sympatycznie zilustrowana, w twardej oprawie, szyta.