„Kamuflaż” to najnowsza książka amerykańskiego pisarza SF laureata licznych nagród w tej dziedzinie. Tym razem prezentuje nam historie o tym, że obcy są wśród nas. Ich nieludzkie zdolności, pozwalające na różne sposoby modyfikować materię ich ciał, zapewniają im niemal doskonały kamuflaż. Od zamierzchłych czasów na Ziemi zamieszkują raptem dwaj przedstawiciele pozaziemskich gatunków. Obydwaj poznają ludzkość, ale czynią to w sposób odmienny. Jeden z nich jest bardziej obserwatorem, drugi – eksperymentatorem. Choć obaj mają podobny punkt wyjściowy – bez większych emocji traktują ludzi i nie wahają się ich zabijać, aby przetrwać – to potem ścieżki ich postępowania zaczynają się rozchodzić. Jeden z obcych chce ludzi poznać i zrozumieć, drugi – bezwzględnie wykorzystywać ich do własnych celów. Jeden dzieląc z ludźmi ich los, doświadczenia, ból i upokorzenie, staje się mentalnie niemal człowiekiem. Drugi pozostaje drapieżnikiem, który spogląda na inne istoty wyłącznie jak na swoje potencjalne ofiary. Autor umiejętnie i inteligentnie posłużył się literacką materią, tworząc prozę dynamiczną, pełną przygód, a jednocześnie głęboko refleksyjną. Pod powłoką szybkiej akcji z kosmicznym artefaktem na pierwszym planie, uczynił analizę ludzkiej natury. Człowieczych postaw, motywów, sposobów myślenia i postępowania, nawiązywania interakcji z innymi. Dlatego jego obcy mogą być potraktowani jako wzorce, symbole dwóch sposobów określenia się wobec świata. Równolegle do losów obu obcych, opisuje historię odnalezienia w głębinach Pacyfiku tajemniczego artefaktu przypominającego kapsułę. jego tajemnicę starają się rozgryźć zastępy naukowców. Ale nie tylko oni interesują się znaleziskiem. Obaj obcy upatrują w nim rozwiązania zagadki swojego pochodzenia.

„Kamuflaż” wpisuje się w nurt klasycznej science fiction, traktującej o problemach uniwersalnych, globalnych, problemach człowieka i ludzkości. Powieść Haldemana to kolejna próbka dobrej amerykańskiej science fiction, znakomicie się czyta. Polecam.