Nowy zbiór esejów pióra austriackiego prozaika, reportera, eseisty i tłumacza, znanego polskim czytelnikom m.in. z prezentowanych ostatnio „Skażonych krajobrazów” zawiera teksty poruszające tematy znane już z poprzednich książek autora, czyli kwestię nazizmu obecnego w jego rodzinie (jego ojciec był SS-manem odpowiedzialnym za zbrodnie wojenne), która stanowi dla niego m. in. okazję, by mówić o tym mrocznym dziedzictwie w odniesieniu do całego narodu austriackiego, temat Holocaustu, wielokulturowej Galicji i wielkich ruchów ludności (przymusowych i dobrowolnych) oraz, to już w szerszym, ogólniejszym sensie, historia Europy Środkowo-Wschodniej. Motywem spajającym wszystkie teksty jest zasygnalizowana w tytule pamięć. Autor tworzy coś w rodzaju ukrytego w kolejnych tekstach, rozproszonego w nich traktatu na temat tej właściwości ludzkiego umysłu. Pokazuje rolę wspomnień w pracy historyka – zarówno tych ulotnych, zachowanych przez ludzi, jak i trwalszych, w postaci fotografii (których rewelacyjne analizy są w tej książce często punktem wyjścia do szerszych refleksji), postuluje konieczność polifoniczności kulturowej pamięci i ryzyko związane z próbą sprowadzania jej do pamięci tylko jednej grupy etnicznej, zachęca do otwierania się na inne kręgi kulturowe, analizuje mechanizmy wypierania wspomnień o udziale w zbrodniach (dotyczące zarówno jednostek, jak i całych społeczności) i przypomina o konieczności przekazywania, nawet tych najgorszych i najbardziej nieprzyjemnych, kolejnym pokoleniom, bo jak pisze, w wypadku historii przysłowie „mowa jest srebrem, a milczenie złotem” nie ma zastosowania.

Świetnie napisana i skomponowana książka nie zawiedzie ani czytelników Pollacka, ani miłośników eseju z najwyższej półki. Polecam. Książka klejona, w miękkiej oprawie.